ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ
Αξίζει να δεις όλα αυτά που θα σε φέρουν στα λατρευτικά μονοπάτια της θρησκευτικής ζωής Εβραίων, Χριστιανών και Μουσουλμάνων, που μοιράστηκαν τις ζωές τους σε συνοικίες, σοκάκια και καλντερίμια της ιστορικής Βέροιας και των περιχώρων της.
Μεταξύ αυτών:
Την εβραϊκή συνοικία της Μπαρμπούτας, βορειοδυτικά της πόλης με τη θρυλική βρύση απ’ όπου, όποιος έπινε παντρεύονταν Βεροιώτισσα και γινόταν «λάφυρο» της πόλης. Την γραφική παραδοσιακή γειτονιά δίπλα στο λεγόμενο «ποτάμι των γύφτων», με τα υπό αναστήλωση, σήμερα παραδοσιακά σπίτια, με τα… σαχνισιά και τα χαγιάτια, σφραγίδες της αέναης Βεροιώτικης αρχιτεκτονικής, ενώ το εβραϊκό νεκροταφείο σε μικρή απόσταση από τις όχθες του Τριποτάμου, αποτελεί μια ζωντανή μεταφορά στο χθες, σαν να μην κύλησε ποτέ ο χρόνος.
Το Βήμα του Αποστόλου Παύλου, μόλις λίγα μέτρα από την Πλατεία Ρακτιβάν (ωρολογίου) σηματοδοτεί την ορθόδοξη θρησκευτικότητα, της πρώτης χριστιανικής εκκλησιαστικής κοινότητας στη Βέροια και από τις πρώτες της Μακεδονίας με ιδρυτή τον Απόστολο των Εθνών.
Το Βυζαντινό Μουσείο της Βέροιας, στην παραδοσιακή συνοικία της Κυριώτισσας, σε ένα αναπαλαιωμένο τριώροφο κτίριο παλιού Μύλου (του Μάρκου), ειδικά ανακαινισμένο ώστε να εξυπηρετεί τις σύγχρονες ανάγκες του επισκέπτη αλλά και να υπηρετεί την ιστορικότητα του πλούσιου εκθεσιακού υλικού του με απόλυτο σεβασμό σε μια αυτοκρατορική εποχή πνευματικών αποτυπώσεων. Φορητές εικόνες, τοιχογραφίες ναών, ψηφιδωτά, καθώς και έργα αγγειοπλαστικής και μικροτεχνίας είναι κάποια από τα αντιπροσωπευτικά εκθέματα που φιλοξενούνται στο Μουσείο.
Οι Βυζαντινές εκκλησίες της Βέροιας ή αλλιώς της… «μικρής Ιερουσαλήμ», όπως συνηθίζεται να λέγεται χάρη στο ότι διασώζει 48 από τους 72 βυζαντινούς ναούς της περιοχής, από τους οποίους κάποιοι λειτουργούν, ενώ 39 από αυτούς έχουν σπάνιες τοιχογραφίες του 11ου – 18ου αιώνα. Χαρακτηριστικότερες από αυτές, η Εκκλησία του Χριστού (Μονή του Σωτήρος Χριστού του Καλοθέτου) με τις περίφημες τοιχογραφίες του γνωστού ζωγράφου Γεώργιου Καλλιέργη, η Παλιά Μητρόπολη που τελεί υπό ανακαίνιση, ο μεταβυζαντινός ναός του Αγίου Παταπίου, η Παναγία Δεξιά, η Παναγία Περίβλεπτος, ο Μητροπολιτικός ναός των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου κ.α.
Η Παναγία Σουμελά, διαχρονικό παμποντιακό προσκύνημα του ελληνισμού, σύμβολο του ξεριζωμού και πνευματικό κέντρο αναφοράς της παγκόσμιας ορθοδοξίας με την ιστορική εικόνα της Θεοτόκου που φιλοτέχνησε ο Απόστολος Λουκάς. Χτισμένη σε μια έκταση πολλών στρεμμάτων του καταπράσινου πνεύμονα του Βερμίου, πάνω από την τοπική κοινότητα της Καστανιάς, φιλοξενεί μια σπάνια μουσειακή συλλογή από ιερά σκεύη, κειμήλια και βιβλία της ιστορικής ομώνυμης μονής της Τραπεζούντας, ενώ δεν παύει να αποτελεί ισχυρό τουριστικό κέντρο με δεκάδες ξενώνες και πλούσια εμπορική δραστηριότητα, ειδικότερα κατά τον εορτασμό του 15Αυγουστου.
Η Ιερά μονή Παναγίας Δοβρά, χτισμένη λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Βέροια, αμφιθεατρικά, στις ανατολικές πλαγιές του Βερμίου, υπάρχει ως φυσικό ειδυλλιακό θέρετρο πλούσιας βλάστησης και θέας στον κάμπο της Ημαθίας και λειτουργεί ως πνευματικό κέντρο της τοπικής Μητρόπολης. Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και φιλοξενεί λείψανα του Αγ. Λουκά Συμφερουπόλεως, του Ιατρού, στη μνήμη του οποίου ανεγείρεται ομώνυμος ναός.
Οι Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου και Παναγίας Καλλίπετρας, εκατέρωθεν του ποταμού Αλιάκμονα, χτισμένες στις δύο ορεινές πλαγιές Πιερίων και Βερμίου αντίστοιχα, με χαρακτηριστικό γνώρισμα την ησυχία, φυσική και πνευματική, καθώς η μονή του Προδρόμου ειδικότερα, φιλοξένησε στο 14ο Αιώνα μια κορυφαία μορφή του ασκητικού ησυχασμού, τον Αγ. Γρηγόριο τον Παλαμά.
Τα οθωμανικά μνημεία απ΄ την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Μεταξύ αυτών το Χουνκιάρ Τζαμί, το Ορτά Τζαμί, τα Παλιά Λουτρά (Tuzci Hamam), όπως και το Μεντρεσέ Τζαμί, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στο Βήμα του Απ. Παύλου. Μνημεία που διασώζουν σπάνιες τοιχογραφίες.
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ
Αξίζει να δεις όλα αυτά που θα σε φέρουν στα λατρευτικά μονοπάτια της θρησκευτικής ζωής Εβραίων, Χριστιανών και Μουσουλμάνων, που μοιράστηκαν τις ζωές τους σε συνοικίες, σοκάκια και καλντερίμια της ιστορικής Βέροιας και των περιχώρων της.
Μεταξύ αυτών:
– Την εβραϊκή συνοικία της Μπαρμπούτας, βορειοδυτικά της πόλης με τη θρυλική βρύση απ’ όπου, όποιος έπινε παντρεύονταν Βεροιώτισσα και γινόταν «λάφυρο» της πόλης. Την γραφική παραδοσιακή γειτονιά δίπλα στο λεγόμενο «ποτάμι των γύφτων», με τα υπό αναστήλωση, σήμερα παραδοσιακά σπίτια, με τα… σαχνισιά και τα χαγιάτια, σφραγίδες της αέναης Βεροιώτικης αρχιτεκτονικής, ενώ το εβραϊκό νεκροταφείο σε μικρή απόσταση από τις όχθες του Τριποτάμου, αποτελεί μια ζωντανή μεταφορά στο χθες, σαν να μην κύλησε ποτέ ο χρόνος.
– Το Βήμα του Αποστόλου Παύλου, μόλις λίγα μέτρα από την Πλατεία Ρακτιβάν (ωρολογίου) σηματοδοτεί την ορθόδοξη θρησκευτικότητα, της πρώτης χριστιανικής εκκλησιαστικής κοινότητας στη Βέροια και από τις πρώτες της Μακεδονίας με ιδρυτή τον Απόστολο των Εθνών.
– Το Βυζαντινό Μουσείο της Βέροιας, στην παραδοσιακή συνοικία της Κυριώτισσας, σε ένα αναπαλαιωμένο τριώροφο κτίριο παλιού Μύλου (του Μάρκου), ειδικά ανακαινισμένο ώστε να εξυπηρετεί τις σύγχρονες ανάγκες του επισκέπτη αλλά και να υπηρετεί την ιστορικότητα του πλούσιου εκθεσιακού υλικού του με απόλυτο σεβασμό σε μια αυτοκρατορική εποχή πνευματικών αποτυπώσεων.
Φορητές εικόνες, τοιχογραφίες ναών, ψηφιδωτά, καθώς και έργα αγγειοπλαστικής και μικροτεχνίας είναι κάποια από τα αντιπροσωπευτικά εκθέματα που φιλοξενούνται στο Μουσείο.
– Οι Βυζαντινές εκκλησίες της Βέροιας ή αλλιώς της… «μικρής Ιερουσαλήμ», όπως συνηθίζεται να λέγεται χάρη στο ότι διασώζει 48 από τους 72 βυζαντινούς ναούς της περιοχής, από τους οποίους κάποιοι λειτουργούν, ενώ 39 από αυτούς έχουν σπάνιες τοιχογραφίες του 11ου – 18ου αιώνα. Χαρακτηριστικότερες από αυτές, η Εκκλησία του Χριστού (Μονή του Σωτήρος Χριστού του Καλοθέτου) με τις περίφημες τοιχογραφίες του γνωστού ζωγράφου Γεώργιου Καλλιέργη, η Παλιά Μητρόπολη που τελεί υπό ανακαίνιση, ο μεταβυζαντινός ναός του Αγίου Παταπίου, η Παναγία Δεξιά, η Παναγία Περίβλεπτος, ο Μητροπολιτικός ναός των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου κ.α.
– Η Παναγία Σουμελά, διαχρονικό παμποντιακό προσκύνημα του ελληνισμού, σύμβολο του ξεριζωμού και πνευματικό κέντρο αναφοράς της παγκόσμιας ορθοδοξίας με την ιστορική εικόνα της Θεοτόκου που φιλοτέχνησε ο Απόστολος Λουκάς. Χτισμένη σε μια έκταση πολλών στρεμμάτων του καταπράσινου πνεύμονα του Βερμίου, πάνω από την τοπική κοινότητα της Καστανιάς, φιλοξενεί μια σπάνια μουσειακή συλλογή από ιερά σκεύη, κειμήλια και βιβλία της ιστορικής ομώνυμης μονής της Τραπεζούντας, ενώ δεν παύει να αποτελεί ισχυρό τουριστικό κέντρο με δεκάδες ξενώνες και πλούσια εμπορική δραστηριότητα, ειδικότερα κατά τον εορτασμό του 15Αυγουστου.
– Η Ιερά μονή Παναγίας Δοβρά, χτισμένη λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Βέροια, αμφιθεατρικά, στις ανατολικές πλαγιές του Βερμίου, υπάρχει ως φυσικό ειδυλλιακό θέρετρο πλούσιας βλάστησης και θέας στον κάμπο της Ημαθίας και λειτουργεί ως πνευματικό κέντρο της τοπικής Μητρόπολης.
Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και φιλοξενεί λείψανα του Αγ. Λουκά Συμφερουπόλεως, του Ιατρού, στη μνήμη του οποίου ανεγείρεται ομώνυμος ναός.
– Οι Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου και Παναγίας Καλλίπετρας, εκατέρωθεν του ποταμού Αλιάκμονα, χτισμένες στις δύο ορεινές πλαγιές Πιερίων και Βερμίου αντίστοιχα, με χαρακτηριστικό γνώρισμα την ησυχία, φυσική και πνευματική, καθώς η μονή του Προδρόμου ειδικότερα, φιλοξένησε στο 14ο Αιώνα μια κορυφαία μορφή του ασκητικού ησυχασμού, τον Αγ. Γρηγόριο τον Παλαμά.
– Τα οθωμανικά μνημεία απ΄ την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Μεταξύ αυτών το Χουνκιάρ Τζαμί, το Ορτά Τζαμί, τα Παλιά Λουτρά (Tuzci Hamam), όπως και το Μεντρεσέ Τζαμί, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στο Βήμα του Απ. Παύλου. Μνημεία που διασώζουν σπάνιες τοιχογραφίες.
